Özel veya Şirket Emekliliğiyle Bulgaristan Emekli Vizesi Alınır mı?

BES, şirket emekli sandığı veya özel pansiyon fonuyla Bulgaristan emekli vizesi başvurusu neden reddedilir? Kabul edilen/edilmeyen gelirler ve alternatif yollar.

Kısa cevap: Pratikte hayır — ama gerekçesi çoğu rehberin yazdığından farklı. Bulgaristan mevzuatı hiçbir yerde "emekli maaşı devletten gelmelidir" demiyor. Kanunun aradığı şey, ilgili ülkenin yetkili kurumları tarafından düzenlenmiş, kişinin emeklilik hakkına sahip olduğunu belgeleyen resmî bir evrak. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) çıkışı, şirket toptan emeklilik tazminatı, özel hayat sigortası rantı veya bir şirketin kendi bordrosundan ödediği "emeklilik maaşı" bu belgeyi üretemediği için dosya en baştan tıkanıyor.

Bu ayrım teknik görünse de sonucu değiştirebilecek bir kapı bırakıyor: gelirinizin kaynağı değil, o geliri belgeleyen kurumun niteliği belirleyici. Aşağıda kanunun tam olarak ne dediğini, hangi belgenin neden yeterli olmadığını ve elinizde kalan gerçek seçenekleri, uydurma yapmadan, madde madde anlatıyoruz.

Son güncelleme: Eylül 2026 — kanun ve yönetmelik metinleri üzerinden yeniden doğrulandı, Aralık 2025 dijital göçebe kategorisi eklendi.

Bulgaristan mevzuatı "emekli maaşı"ndan tam olarak neyi anlıyor?

İki ayrı metne bakmak gerekiyor.

1) Kanun (ЗЧРБ md. 24(1)(10)). Yabancılar Kanunu'nun İngilizce resmî çevirisinde emekli maddesi, hak sahibini şöyle tanımlıyor: Bulgaristan'ın, kendi menşe ülkesinin ya da başka bir ülkenin mevzuatına uygun olarak emeklilik hakkı elde etmiş ve Bulgaristan'da geçinmeye yeterli maddi imkâna sahip yabancı. Dikkat edin — madde "devlet emekliliği" demiyor, "mevzuata uygun olarak kazanılmış emeklilik hakkı" diyor. Bir tutar da yazmıyor.

2) Yönetmelik (ППЗЧРБ md. 23). Uygulama yönetmeliği emekli dosyasına iki özel belge ekliyor: (1) ilgili devletin yetkili kurumları tarafından düzenlenmiş, yabancının emekli aylığı almaya hak kazandığını belgeleyen evrak; (2) Bulgaristan'daki bir bankadan, emekli maaşı transferlerinin yatırılacağı bir hesabın bulunduğunu gösteren belge.

İşte kritik kelime burada: "yetkili kurumlar" (competent authorities). Bu ifade bir hukuk terimidir ve emeklilik hakkını tesis etme yetkisi devlet tarafından verilmiş kurumu işaret eder. Türkiye'de bu kurum SGK'dır. Bir portföy yönetim şirketi, bir hayat sigortası şirketi veya sizin eski işvereniniz — ne kadar düzenli ödeme yaparsa yapsın — "yetkili kurum" sıfatını taşımaz ve md. 23(1)'in istediği belgeyi düzenleyemez.

Bunun pratik karşılığı şu: SGK (4a/4b/4c, eski adıyla SSK-Bağ-Kur-Emekli Sandığı) emekli aylığı kabul edilir. BES'ten yapılan birikim çıkışı — ister aylık düzenli ödeme planı seçilmiş olsun, ister toplu para çekilsin — gönüllü bir yatırım ürünüdür ve arkasında bir yetkili kurum tahsis kararı yoktur. Aynı mantıkla şirketin kendi bütçesinden ödediği "kıdem/emeklilik ikramiyesi" ya da özel bir sigorta şirketinin sattığı yıllık gelir sigortası (annuity) da bu belgeyi üretemez.

Öte yandan, emekliliğin hangi sebeple bağlandığı önemli değil: yaşlılık aylığı, hizmet süresine dayalı aylık (asker, polis vb.) veya malullük aylığı fark etmez — hepsi md. 24(1)(10) kapsamındadır.

Neden reddediliyor — teknik gerekçe

Konsolosluk ve göçmenlik memurları başvuruyu incelerken üç soruya cevap arar:

Belgeyi kim düzenledi? Bu, yönetmelikten doğan ve tartışmasız olan tek şarttır. Yetkili kurum imzası yoksa dosya eksiktir. Özel emeklilik şirketleri genellikle hesap özeti veya sözleşme sunar; bu, md. 23(1)'in aradığı formatta değildir.
Hak mı, bakiye mi? Belgenin "hayat boyu tahsis edilmiş bir hak"tan mı yoksa tükenebilir bir fon bakiyesinden mi bahsettiği. BES ve çoğu özel üründe fon bir gün tükenebilir; devlet emekliliğinde böyle bir risk yoktur.
Geçim testi ayrıca karşılanıyor mu? Yönetmeliğin 14. maddesi 1. fıkrası 5. bendi, "istikrarlı, düzenli, öngörülebilir ve yeterli geçim kaynağı"nı ülkenin asgari aylık ücreti, asgari bursu veya asgari emekli maaşından az olmamak üzere tanımlar. 2026'nın ikinci yarısında asgari emekli aylığı 347,51 €, asgari ücret ise 620,20 Euro'dur.

Bu üç noktadan biri eksik olduğunda dosya, ek belge talebiyle geri gönderilir veya doğrudan reddedilir. Resida Global olarak gördüğümüz en sık hata: başvuru sahibinin SGK aylığı düşük olduğu için BES çıkışını da dosyaya ekleyip "toplam gelir" göstermeye çalışması. Bulgaristan tarafı toplamı değil, belgelenebilir kalemin tek başına eşiği karşılayıp karşılamadığına bakar — ve BES kalemi dosyaya girdiğinde, SGK kısmının yetersizliği daha da görünür hale gelir.

Peki hangi durumlarda özel/kurumsal emeklilik yine de işe yarayabilir?

Kanun "devlet" demediği için, teorik olarak iki senaryoda kapı aralık kalıyor:

Devlet güdümlü zorunlu mesleki emeklilik sistemleri: Bazı Avrupa ülkelerinde (örneğin Hollanda, Danimarka) mesleki emeklilik fonları yasayla zorunlu kılınmıştır ve kamu denetimi altındadır. Bu durumda fon "özel" görünse de, kanunun aradığı "mevzuata uygun olarak kazanılmış emeklilik hakkı" tanımına girebilir. Menşe ülkenin ilgili bakanlığından veya sosyal güvenlik kurumundan bu sistemin yasal zorunlu emeklilik niteliğinde olduğunu teyit eden bir yazı alınabilirse dosya güçlenir. (Bu, konsolosluk takdirine bağlı bir yorumdur; emsal karar bulunmadığı için teyit gerek.) Türkiye'de BES bu kategoriye girmez, çünkü tamamen gönüllüdür.
Devlet ayağı + şirket tamamlayıcısı bir arada olan ülkeler (Almanya, Fransa vb.): Buradaki devlet ayağı (Deutsche Rentenversicherung gibi) tek başına eşiği karşılıyorsa şirket tamamlayıcısı zaten gerekmez; sorun sadece devlet ayağı eşiğin altında kaldığında ortaya çıkar. Bu durumda tamamlayıcı fonu eklemek dosyayı güçlendirmez.

Türkiye'den başvuranların büyük çoğunluğu için pratik sonuç değişmiyor: belgelenebilir SGK aylığınız geçerli eşiği karşılıyorsa emekli vizesi güvenli bir yoldur; karşılamıyorsa BES eklemek bunu değiştirmez.

Devlet emekliliğinizi doğru belgeyle nasıl kanıtlarsınız?

Türkiye'den başvuranlar için SGK aylığını "emekli vizesine uygun" hale getiren belge zinciri şöyle işler:

SGK'dan resmî yazı: e-Devlet üzerinden veya SGK il müdürlüğünden "Emekli Aylığı Bağlanmasına İlişkin Yazı" talep edilir. Yazıda aylık tutar, tahsis tarihi ve aylığın süresiz niteliği açıkça yer almalıdır — sade bir "hizmet dökümü" bu amaca yetmez, çünkü hak tesisini değil geçmişi gösterir.
Apostil onayı: Belge, valilik veya kaymakamlık aracılığıyla apostil şerhi alır. Apostilsiz belge Bulgaristan tarafında geçersiz sayılır.
Yeminli tercüme: Belge yeminli tercüman tarafından Bulgarcaya çevrilir ve noter onayından geçirilir.
Banka dekontu desteği: Son 3-6 aya ait hesap dökümüyle aylığın fiilen ve düzenli yattığı ayrıca ispatlanır — tahsis yazısı tek başına yeterli görülmez.
Bulgaristan'da hesap: ППЗЧРБ md. 23(2) gereği, emekli maaşı transferlerinin yatırılacağı bir Bulgar banka hesabı belgesi eklenir.

Bu son adım süreçteki en sık takılan halkadır: Bulgar bankaları ikamet izni olmayan yabancılara hesap açmakta isteksiz davranabiliyor, ancak ikamet izni için de banka belgesi isteniyor — klasik bir kısır döngü. Buna barınma kanıtı şartı da eklenince, Bulgaristan'da önce bir kira sözleşmesi netleştirmek pratik bir zorunluluk haline geliyor.

Belge zincirinin toplanması genelde 2-3 hafta sürer; ardından Type D vize başvurusunun konsolosluk aşaması genelde ~30 iş günü içinde sonuçlanır, yoğun dönemlerde uzayabilir. Vize dosyasında ayrıca asgari 30.000 Euro teminatlı sağlık sigortası ve adli sicil belgesi de standart şarttır. BES veya özel emeklilik ürünlerinde bu zincirin ilk halkası (yetkili kurum tahsis yazısı) hiç oluşmaz — bu yüzden süreç en baştan tıkanır.

Maaşınız özel/karma ise elinizdeki gerçek seçenekler

Durum	Emekli vizesi olur mu?	Önerilen yol
Sadece SGK emekli aylığı, eşik üstü	Evet, standart yol	Emekli (Type D) vizesi, ЗЧРБ md. 24(1)(10)
SGK aylığı var ama eşiğin altında, BES ile tamamlanıyor	Hayır (BES belgelenemez)	SGK aylığını yükseltmeyi beklemek veya alternatif rota
Sadece BES / özel emeklilik / şirket tazminatı	Hayır	Ticari temsilcilik (şirketiniz varsa), dijital göçebe veya başka ülke
Emeklilik geliri yok ama aktif bir şirketiniz var	Emekli vizesi değil	Ticari Temsilcilik Ofisi (TRO), ЗЧРБ md. 24(1)(6)
AB'de zorunlu mesleki emeklilik fonu	Belki (teyit gerek)	Menşe ülke kurumundan "yasal zorunlu sistem" şerhli yazı
Yurt dışında (AB) devlet emekliliği + Türkiye SGK karışık	Genelde evet, bir ayak tek başına yeterliyse	Hangi ayak eşiği karşılıyorsa onunla başvuru

Alternatiflere biraz daha yakından bakalım:

Ticari Temsilcilik (TRO): Aktif ve iki yıl üst üste 51.130 €+ ciro yapan bir şirketiniz varsa bu yol açık. Haziran 2025'te sıkılaşan şartları TRO ikamet yazımızda ayrıntılandırdık.
Dijital göçebe ikameti: Bulgaristan hükümeti 10 Aralık 2025'te dijital göçebe ikamet prosedürünü onayladı; uygulamada yıllık ~31.000 Euro gelir ve AB/AEA dışı bir işveren/işletme aranıyor. Emekli değil ama uzaktan gelir üretmeye devam edenler için gerçek bir kapı. (Kategori yeni olduğu için detaylar teyit gerek.)
Portekiz D7: Bulgaristan'ın aksine D7, pasif gelirin kaynağı konusunda çok daha esnektir — kira, temettü ve özel emeklilik gelirleri de değerlendirmeye girebilir. Aylık 920 € civarında gelir eşiğiyle, BES/özel emeklilik sahipleri için Bulgaristan'dan daha uygun olabilir; Portekiz D7 toplam maliyet yazımızda kalem kalem çıkardık.
Diğer ülkeler: Aynı gelir profiliyle hangi kapıların açık kaldığını gelir düzeyine göre Avrupa oturum seçenekleri karşılaştırmamızda görebilirsiniz.

Örnek senaryo: karma emeklilik durumunda dosya nasıl kurgulanır?

Diyelim ki aylık SGK emekli aylığınız 9.000 TL, buna ek olarak BES'ten aylık 6.000 TL düzenli ödeme alıyorsunuz — toplam 15.000 TL. Güncel kurla SGK kısmınız tek başına 347,51 € eşiğinin altında kalıyorsa, dosyayı "toplam 15.000 TL" üzerinden sunmak başvuruyu güçlendirmez. Tam tersine: konsolosluk BES kalemini gördüğünde, md. 23(1)'in aradığı yetkili kurum belgesinin yalnızca 9.000 TL'lik kısmı kapsadığını fark eder ve red gerekçesi netleşir.

Bu durumda üç gerçekçi yol var. Birincisi, SGK aylığınız kendi başına eşiği karşılayana kadar beklemek (kısmi prim ödeyerek aylığı yükseltmek gibi). İkincisi, eşinizin SGK aylığı eşiği karşılıyorsa dosyayı eş üzerinden kurup sizi aile birleşimiyle dahil etmek — bu, karma gelirli çiftlerde en sık işe yarayan çözümdür. Üçüncüsü, aktif bir ticari faaliyetiniz varsa TRO rotasına geçmek.

Ortak ilke: dosyayı "en güçlü tek belgelenebilir kalem" üzerinden kurgulamak, karma gelirleri üst üste bindirmekten çok daha sağlam sonuç verir. Hangi ülkede oturum alırsanız alın, yılda 183 günü aşan kalışların vergi sonuçlarını da baştan hesaba katın; 183 gün kuralı yazımızda bunu ayrıntılandırdık. Oturumun size hangi hareket serbestisini verdiğini merak ediyorsanız Avrupa'da serbest dolaşım karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

1. Bulgaristan kanunu gerçekten "devlet emekliliği" şartı koyuyor mu? Hayır — bu yaygın bir sadeleştirme. ЗЧРБ md. 24(1)(10) "mevzuata uygun olarak kazanılmış emeklilik hakkı" diyor. Kapıyı kapatan şey, uygulama yönetmeliğinin md. 23(1) hükmü: belge, ilgili devletin yetkili kurumları tarafından düzenlenmiş olmalı. Özel bir emeklilik şirketi bu sıfata sahip olmadığı için belge üretemez.

2. BES'ten aylık düzenli ödeme planı seçtim, yine de kabul edilmez mi? Pratikte hayır. Ödeme düzenli olsa da kaynağı bir yetkili kurum tahsis kararı değil, özel bir portföy yönetim şirketiyle yapılmış gönüllü sözleşmedir; ayrıca fon tükendiğinde ödeme de biter. Konsolosluğun aradığı formatta bir tahsis yazısı elde edilemez.

3. SGK emekli aylığım eşiğin biraz altında, üzerine kira geliri ekleyebilir miyim? Emekli kategorisinde hayır — bu kategori emeklilik hakkına dayanır ve belgelenen kalem odur. Kira ve diğer pasif gelirler farklı bir ikamet kategorisinde değerlendirilebilir. Pasif gelirin esnek biçimde sayıldığı bir rota arıyorsanız Portekiz D7 karşılaştırmasına bakmak mantıklıdır.

4. Hem SSK hem Bağ-Kur'dan kısmi emekliliğim var, ikisi toplanır mı? Evet. İkisi de Türkiye'nin resmî sosyal güvenlik sistemine ait olduğu için SGK'nın verdiği tek ve konsolide emekli aylık yazısındaki toplam tutar esas alınır. Sorun yalnızca devlet dışı kaynaklarla karıştırıldığında çıkar.

5. Şirketimden emekli oldum ve şirket bana hayat boyu maaş bağladı, bu kabul olur mu? Hayır. Ödeme taahhüdü ne kadar "hayat boyu" yazılırsa yazılsın, ödeyen taraf yetkili bir kamu kurumu değil, iflas riski taşıyan özel bir tüzel kişiliktir. Yönetmeliğin istediği tahsis belgesi düzenlenemez; konsolosluk bunu emekli aylığı değil, özel bir gelir kalemi olarak değerlendirir.

6. Avrupa'daki zorunlu mesleki emeklilik fonum kabul edilir mi? Belki. Hollanda veya Danimarka gibi mesleki emekliliğin yasayla zorunlu kılındığı ülkelerde, kanunun "mevzuata uygun kazanılmış emeklilik hakkı" tanımına girme ihtimali var. Menşe ülkenin sosyal güvenlik kurumundan sistemin zorunlu niteliğini teyit eden bir yazı almanız gerekir. Emsal az olduğu için başvuru öncesi konsolosluktan teyit gerek.

7. Özel emekliliğim yüzünden ret aldım, tekrar başvurabilir miyim? Yeniden başvurmanızı engelleyen bir yasak yok, ama aynı belge setiyle tekrar denemek zaman ve masraf kaybettirir. Doğru adım, dosyayı belgelenebilir SGK kalemi üzerinden yeniden kurgulamak, eş üzerinden kurmak veya TRO gibi farklı bir kategoriye geçmektir — her biri farklı belge zinciri gerektirir.

8. Erken emeklilik veya malulen SGK aylığı alıyorum, bu kabul edilir mi? Evet. Emekliliğin hangi gerekçeyle bağlandığı — yaşlılık, hizmet süresi (asker/polis gibi) veya malullük — Bulgaristan tarafında bir ayrım yaratmaz. Önemli olan ödemeyi yapan kurumun SGK olması ve belgede süresiz tahsis ibaresinin bulunmasıdır. Tek şart, tutarın başvuru tarihindeki geçim eşiğini karşılamasıdır.

Kaynaklar

Doğru rotayı birlikte belirleyelim

Emeklilik geliriniz karma, özel veya eşiğin altındaysa, yanlış kategoriden başvurup zaman kaybetmek yerine dosyanızı doğru rotaya oturtmak en kritik adım. Resida Global olarak önce gelir yapınızı inceliyor, hangi kategori (emekli vizesi, Ticari Temsilcilik veya finansal yeterlilik) size uyduğunu netleştiriyoruz.

WhatsApp/Ara: +90 532 395 99 25 · residaglobal.com