Avrupa'da Serbest Dolaşıma Katılmak İçin Hangi Ülke, Hangi Yöntem? (2026 Karşılaştırması)

Avrupa'da yaşamak, seyahat etmek ve bir "yedek liman" edinmek isteyenlerin karşısına birbirinden farklı onlarca yol çıkıyor: kimi mülk yatırımı istiyor, kimi pasif gelir, kimi sadece uzaktan çalışma. Ama hepsinin ortak vaadi aynı: Schengen bölgesinde serbest dolaşım. Peki hangi ülke, hangi yöntemle, kimin için mantıklı?

Bu yazıda Resida Global olarak sunduğumuz AB oturum + Schengen serbest dolaşım ürünlerini — Yunanistan, Portekiz, İspanya, Bulgaristan, Hırvatistan ve alternatif olarak Karadağ — eşik, maliyet, kalış şartı ve vatandaşlık yolu açısından tek tabloda kıyaslıyoruz. Ama önce en çok karıştırılan noktayı netleştirelim.

Önce Şunu Bilin: "Serbest Dolaşım"ın İki Seviyesi Var

Pazarlama materyalleri bu ikisini sık sık birbirine karıştırır; oysa fark hayati:

1. Schengen ikamet izni → serbest SEYAHAT. Bir Schengen ülkesinden oturum izni alırsanız, o ülkede süresiz kalabilir; diğer 28 Schengen ülkesine ise her 180 günde 90 gün vizesiz seyahat edebilirsiniz. Ama başka bir AB ülkesinde yaşama/çalışma hakkınız olmaz — o hak sadece izni aldığınız ülkede geçerlidir.
2. AB vatandaşlığı → TAM serbest dolaşım. Ancak bir AB ülkesinin vatandaşı olursanız, 27 AB ülkesinin herhangi birinde sınırsız yaşama, çalışma ve yerleşme hakkı kazanırsınız.

Yani "önce oturum, birkaç yıl sonra vatandaşlık" mantığıyla ilerlenir. Aşağıdaki her yöntem sizi birinci seviyeye (Schengen seyahat + bir ülkede yaşam) taşır; ikinci seviye (tam serbest dolaşım) ise ülkeye göre 7–10 yıl sürer.

Araya sıkışan üçüncü bir kademe daha var: AB uzun dönem ikamet izni (EU long-term residence). 5 yıl yasal ikametten sonra alınabilen bu statü, vatandaşlık değil ama başka bir AB ülkesine taşınmayı belirgin biçimde kolaylaştırır. Kalıcı ikamet ile AB uzun dönem ikametinin farkı, aşağıda özellikle Bulgaristan bölümünde kritik hâle geliyor.

2026'da Ne Değişti? (Hızlı Güncelleme Notu)

Bu karşılaştırmayı okurken aklınızda tutmanız gereken dört değişiklik var — üçü 2025–2026'da yürürlüğe girdi ve piyasadaki eski içeriklerin çoğu hâlâ eski rakamları veriyor:

• 🇵🇹 Portekiz'de vatandaşlık 10 yıla çıktı. Lei Orgânica n.º 1/2026, 19 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi; AB dışı vatandaşlar için naturalizasyon süresi 5 yıldan 10 yıla, AB ve CPLP vatandaşları için 7 yıla çıkarıldı.
• 🇪🇸 İspanya Golden Visa kapandı. Ley Orgánica 1/2025, Ley 14/2013'ün 63–67. maddelerini yürürlükten kaldırdı; kapanış 3 Nisan 2025 itibarıyla geçerli.
• 🇧🇬 Bulgaristan Euro'ya geçti. 1 Ocak 2026'dan itibaren Euro Bölgesi'nin 21. üyesi. Schengen'e tam üyeliği ise 2025 başında tamamlanmıştı.
• 🇭🇷 Hırvatistan dijital göçebe eşiği yükseldi. 2026 tutarı aylık 3.622,50 € — ortalama net maaşın 2,5 katına endeksli olduğu için her yıl otomatik artıyor.

Ayrıca 🇲🇪 Karadağ, 17 Ocak 2026'dan itibaren konut yoluyla oturumda 150.000 € asgari mülk değeri şartı getirdi. Tüm bu değişikliklerin kaynakları yazının sonundaki [Kaynaklar](#kaynaklar) bölümünde.

Büyük Karşılaştırma Tablosu (2026)

Şimdi her birini açalım.

🇬🇷 Yunanistan Golden Visa: Kalış Şartı Olmayan Yatırımcı Yolu

İspanya'nın Golden Visa'sını kapatmasıyla Yunanistan, AB'nin en büyük gayrimenkul-bazlı oturum programı haline geldi. Eylül 2024'ten beri kademeli eşik geçerli: prim bölgelerde (Atina/Attika, Selanik, Mikonos, Santorini ve nüfusu 3.100'ü aşan adalar) 800.000 €, diğer bölgelerde 400.000 €; 250.000 € yalnızca ticari-konut dönüşümü veya tescilli (diatiritéa) bina restorasyonunda mümkün. Bu üç kademeli yapı 5100/2024 sayılı kanunun 64. maddesiyle getirildi ve 1 Eylül 2024'ten sonraki işlemlere uygulanıyor.

İki teknik kural, yatırımın şeklini belirliyor ve çoğu ilanda yazmıyor:

• Tek mülk kuralı: Eşiğin tamamı tek bir mülke yatırılmalı; sermayeyi birden çok daireye bölmek kabul edilmiyor. Mülkün tek bir tapu kaydı (KAEK) altında olması gerekiyor.
• 120 m² kuralı: Mülkün ana yaşam alanı en az 120 m² olmalı — Eylül 2024 öncesinde var olmayan bir şart. Eşiklerin ve bu iki kuralın bölge bölge dökümü burada.

Öne çıkan avantaj: İzni korumak için Yunanistan'da kalma zorunluluğu yok — sadece mülkü elde tutmanız yeter. Bu, "aktif yaşamadan Schengen'e giriş-çıkış esnekliği + AB'de bir mülk" isteyen yatırımcı için ideal.

Dikkat (tuzak 1 — kira yasağı): Golden Visa mülkünüzü kısa dönem kiraya veremezsiniz. Airbnb/Booking gibi platformlar üzerinden ya da elden yapılan kısa süreli kiralamalar yasak; Göç Kanunu'nun ilgili maddesi ihlal hâlinde ikamet izninin iptalini ve idari para cezasını öngörüyor. Yani "mülkü alıp turistik kiraya verip getiri sağlarım" planı bu programda çalışmıyor; uzun dönem kiralama ise mümkün.

Dikkat (tuzak 2 — vatandaşlık): Tam da bu "kalış yok" avantajı, vatandaşlık yolunda tersine döner. Vatandaşlık için 7 yıl kesintisiz yasal ikamet, ayrıca B1 seviyesinde Yunanca ve Yunanistan'ın coğrafya/tarih/kültür/siyasal kurumları üzerine bir sınav (P.E.G.P.) gerekiyor; sınavın geçme notu %70. Vatandaşlık şartlarının ayrıntısı burada. Yani sadece mülk alıp hiç gitmeyen biri pratikte vatandaş olamaz — bu yol pasif oturum/Schengen aracıdır, hızlı pasaport değil.

Bölge bölge hangi eşiğin geçerli olduğunu ve hangi ilçelerin prim bölgeye girdiğini Yunanistan Golden Visa bölge eşikleri yazımızda haritalı olarak açıkladık.

🇵🇹 Portekiz D7: Pasif Gelirle Gerçek İkamet

Portekiz D7, düzenli pasif geliri (emeklilik, kira, temettü) olanlar için. 2026 eşiği aylık ~920 € + ~11.040 € tasarruf. Golden Visa'nın aksine büyük sermaye gerektirmez; ama gerçek anlamda yaşamayı ister (ilk 2 yılda ~16 ay kalış).

Bu iki rakam sabit değil: her ikisi de Portekiz asgari ücretine endeksli. Asgari ücret 1 Ocak 2026'dan itibaren 870 €'dan 920 €'ya yükseldi (Decreto-Lei n.º 139/2025) ve hükümetin yol haritası 2028'de 1.020 €'yu işaret ediyor. Yani başvuruyu ertelediğiniz her yıl eşik biraz daha yukarı çıkıyor.

"~16 ay kalış" da bir tahmin değil, kanun metni: Lei n.º 23/2007'nin 85. maddesi, geçici ikamet izninin, sahibi haklı gerekçe olmaksızın 6 ay kesintisiz veya iznin geçerlilik süresi içinde 8 ay münferit olarak ülke dışında kalırsa iptal edilebileceğini söylüyor (kanun metni). Kalıcı ikamette bu sınır 24 ay kesintisiz / 3 yılda 30 ay münferide çıkıyor — yani 5. yıldan sonra esneklik ciddi biçimde artıyor.

Dikkat (vatandaşlık): 19 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren Lei Orgânica n.º 1/2026 ile vatandaşlık süresi 5 yıldan 10 yıla çıktı (AB-dışı/Türk vatandaşları için; AB ve CPLP vatandaşları için 7 yıl). Yeni yasa ayrıca ikamet süresinin yalnızca geçerli izne dayanan yasal dönemlerden sayılacağını netleştirdi ve Sefarad soy yolunu yeni başvurulara kapattı (değişikliğin özeti). "5 yılda pasaport" artık doğru değil. Buna karşılık kalıcı ikamet hâlâ 5 yıl.

Dikkat (aile): 22 Ekim 2025 tarihli Lei n.º 61/2025, aile birleşimi için ana başvurucunun Portekiz'de en az 2 yıl yasal ikamet etmiş olma şartını getirdi (eş için belirli koşullarda 15 aya inebiliyor) ve AIMA'nın karar sürelerini uzattı (değişikliğin özeti). "Önce ben gideyim, birkaç ay sonra ailemi alırım" planı artık işlemiyor.

Maliyet tarafında da 2026'da bir hareket oldu: AIMA harç tarifesi 1 Mart 2026'da güncellendi; geçici ikamet için kabul/inceleme 133 €, verilme veya yenileme 307,20 €, kalıcı ikamet 351,10 € (tarife dökümü). Tüm kalemleri Portekiz D7 toplam maliyet 2026 yazımızda tek tek açtık; 10 yıllık yeni denklemin hâlâ mantıklı olup olmadığını Portekiz vatandaşlığı 10 yıla çıktı: D7 hâlâ mantıklı mı? yazımızda tartıştık. Kart geldikten sonra başvuru evinizi bırakıp bırakamayacağınız da sık sorulan bir soru: cevabı D7 yenilemede kirayı bırakabilir miyim? yazımızda.

🇪🇸 İspanya: Golden Visa Kapandı — Artık Gelir Odaklı İki Yol

⚠️ Önemli: İspanya'nın yatırımla oturum (Golden Visa) programı 3 Nisan 2025'te kapatıldı. Kapanış, adı hiç de göçle ilgili olmayan bir kanunla geldi: Ley Orgánica 1/2025 (Adalet Hizmetinin Etkinliğine Dair Tedbirler Kanunu), son hükümlerinden biriyle Ley 14/2013'ün yatırımcı ikametini düzenleyen 63–67. maddelerini yürürlükten kaldırdı; kanunun yürürlük tarihi BOE kaydında 3 Nisan 2025 olarak görünüyor. Artık "İspanya Golden Visa" diye bir ürün yok. Geçerli iki yol var:

• Non-Lucrative Visa (NLV): Aylık ~2.400 € pasif gelir/birikim — bu rakam IPREM'in %400'ü olarak hesaplanıyor (2026 IPREM'i aylık 600 €), her ek aile üyesi için %100 IPREM ekleniyor. İspanya'da çalışmak yasak ve bu yasak internetten, yurt dışındaki bir işveren için uzaktan çalışmayı da kapsıyor; konsolosluk metni bunu açıkça yazıyor: Visado de residencia no lucrativa. 2025'ten beri yılda 183+ gün kalış denetleniyor.
• Dijital Göçebe Vizesi (DNV): Aylık ~2.849 € uzaktan iş geliri (2026 SMI'nin %200'ü); çalışmaya izin verir; ilk bağımlı için +%75, sonraki her bağımlı için +%25 ekleniyor. Beckham Kanunu ile 600.000 €'ya kadar kazançta sabit %24 vergi avantajı, altı vergi yılı boyunca — en güçlü kozu bu. İspanya içinden UGE-CE üzerinden başvurulduğunda izin doğrudan 3 yıla kadar verilebiliyor (2026 eşikleri ve başvuru yolları).

Her ikisinde de kalıcı ikamet 5 yıl, vatandaşlık 10 yıl (Türkiye istisnada değil) ve İspanya resmî olarak çifte vatandaşlığı tanımıyor.

Golden Visa'sını kapatan bir ülkenin yerine ne konacağını ve mülk alımının artık hangi anlama geldiğini İspanya Golden Visa kapandı: alternatifler yazımızda ele aldık.

🇧🇬 Bulgaristan: AB + Schengen + Euro, Neredeyse Sıfır Sermayeyle

Bulgaristan 2025'te tam Schengen, 2026'da Euro oldu — 1 Ocak 2026 itibarıyla Euro Bölgesi'nin 21. üyesi (ECB). Ama giriş maliyeti diğerlerinin çok altında. İki yol:

• Emekli vizesi: Kanunda sabit rakam yok — yabancı emekli maaşınızın Bulgar asgari emekli maaşını geçmesi genelde yeterli sayılıyor, ancak bazı konsolosluklar asgari ücret (620,20 €) seviyesini arıyor. Güvenli bant: 347,51–620,20 €. Bu eşik 1 Temmuz 2026'dan itibaren 322,37 €'dan 347,51 €'ya yükseltildi — Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı'nın resmi duyurusu böyle diyor; yani tabloda gördüğünüz ~347,51 €/ay tutarı her yıl "İsviçre kuralı" endekslemesiyle bir miktar yukarı gidiyor. Devlet maliyeti ~350–700 €.
• Ticari Temsilcilik (TRO): En az 2 yıldır kurulu, faal ve vergi uyumlu bir yabancı şirketiniz varsa, o şirket adına Bulgaristan'da bir ticari temsilcilik açıp bu temsilcilikte temsilci olarak ikamet alabiliyorsunuz. Şirket başına en fazla üç temsilci atanabiliyor; asgari yatırım veya yerel istihdam şartı yok, ama yenilemede temsilciliğin gerçekten faaliyet gösterdiğini (fiilî ofis, yapılan işler) kanıtlamanız gerekiyor (TRO yolunun ayrıntısı).

⚠️ Kritik ayrım — 30 ay mı, 10 ay mı? Tablodaki "5 yılda max 30 ay yokluk" Bulgar kalıcı ikameti için geçerli. Eğer hedefiniz AB uzun dönem ikamet izni ise kural çok daha sıkı: 5 yıllık dönemde toplam yokluk 10 ayı, tek seferde 6 ayı aşamaz. İkisi farklı statüler ve farklı kapılar açıyor — AB içinde taşınma esnekliği isteyen için doğru hedef ikincisi. Planınızı kurarken hangisini hedeflediğinizi baştan netleştirin.

Portekiz'in eski €500k Golden Visa'sı veya Yunanistan'ın 400.000 € mülkü yerine, sıfır büyük yatırımla AB+Schengen+Euro'ya giriş — düşük bütçeli emekli ve KOBİ sahibi için en güçlü seçenek. Emekli maaşı eşiğinin nasıl hesaplandığını Bulgaristan emekli vizesi 2026: kaç euro emekli maaşı? yazımızda; TRO yolunun belge setini Bulgaristan ticari temsilcilik (TRO) ikamet yazımızda açtık. SGK emekliliği olmayan ama özel şirket emekliliği bulunanlar için özel bir senaryo da var: özel şirket emekliliğiyle Bulgaristan emekli vizesi.

🇭🇷 Hırvatistan: Bölgenin Tek "Tam Paket" AB Ülkesi

Hırvatistan AB + Schengen + Euro üçlüsüne birden sahip (sırasıyla 2013, 2023, 2023) — Adriyatik'te tek. İki yöntem var:

1. Dijital göçebe ikameti. 2026 eşiği aylık 3.622 € — resmî tutar tam olarak 3.622,50 € (veya 12 ay için 43.470 € birikim); tutar Hırvatistan ortalama net maaşının 2,5 katına endeksli ve Mart 2026'da güncellendi. Gelirin son altı aya ait banka hesap dökümü veya bordrolarla kanıtlanması gerekiyor; her ek aile üyesi için ortalama maaşın %10'u ekleniyor. İzin en fazla 18 ay için veriliyor ve yenilenemiyor — İçişleri Bakanlığı'nın resmi sayfası bu iki noktayı açıkça yazıyor. Bu süre kalıcı ikamete saymadığı için ürünü bir "geçiş"/deneme aracı olarak konumlandırmak gerekiyor (statünün kalıcı ikamete sayılmaması konusunda resmî metin sessiz — teyit gerek).

2. Şirket kurma. Kalıcı ikamete ve vatandaşlığa sayan asıl yol bu. Hırvat d.o.o. için asgari sermaye 2.500 € ve kuruluş öncesinde her ortağın bu sermayenin en az dörtte birini nakden yatırması gerekiyor (Invest Croatia). Şirket üzerinden ikamet alırken gerçek ekonomik faaliyet, mali istikrar ve asgari maaş yükümlülükleri denetleniyor.

Dikkat: Hırvatistan'ın resmi bir Golden Visa'sı yok; mülkle ikamet çok sınırlı. Türk vatandaşları mülkü kendi adına temiz alabilir (tam karşılıklılık), ama Körfez uyrukları için mülk hakkı kısıtlı — bu durumda şirket yolu tercih edilir. Karşılıklılık ilkesinin hangi ülkede nasıl işlediğini Türk pasaportuyla mülk alımı ve karşılıklılık yazımızda ülke ülke listeledik.

Vatandaşlık tarafındaki tuzak: Hırvat vatandaşlığı için 8 yıl kesintisiz ikamet + kalıcı ikamet statüsü gerekiyor; ayrıca kanun, önceki vatandaşlıktan çıkma belgesi (ya da çıkacağına dair kanıt) istiyor. Türkiye çıkışa izin verdiği için bu madde teoride uygulanabilir hâlde — yani "8 yıl en hızlısı" derken bedelini de hesaba katmak gerekiyor (şartların dökümü).

🇲🇪 Karadağ: Schengen Değil — Ama Ucuz "AB Komşusu" İkamet

Dürüst olalım: Karadağ Schengen ve AB üyesi değildir (aday ülke, para birimi Euro). Yani Karadağ oturumu size Schengen'de serbest seyahat vermez. Buna rağmen listede olmasının nedeni: çok ucuz, hızlı ve esnek bir ikamet + Plan-B.

• Şirket yolu: ~3.934 €/yıl gerçek maliyetle ikamet (Resida paketi 1.750 € dahil).
• Konut yolu: 17 Ocak 2026'dan itibaren min. 150.000 € mülk.

⚠️ Konut yolundaki en kritik ayrıntı, tutarın nasıl ölçüldüğü: eşik satış sözleşmesindeki fiyat değil, Karadağ Vergi İdaresi'nin devir vergisi kararında yazan resmî takdir değeri. Sözleşmede 155.000 € yazsa bile idare mülkü 148.000 € takdir ederse başvuru reddediliyor. AB/EEA ve İsviçre vatandaşları bu şarttan muaf; 17 Ocak 2026 öncesinde mülk üzerinden ikamet almış olanlara ise uyum için bir yıllık geçiş süresi tanındı (kuralın ayrıntısı).

Karadağ'ı, "Schengen serbest dolaşımı" için değil, düşük bütçeyle Avrupa'nın kapısında ayak basmak, ileride AB'ye komşu bir yaşam kurmak isteyenler için konumlandırıyoruz. Karadağ pasaportu ileride vizesiz Schengen seyahati sağlar, ama çifte vatandaşlığa izin vermez.

Şirket yolunun gerçek yıllık yükünü Karadağ oturum toplam maliyet 2026 yazımızda; 2026'da gelen maaş/vergi testini Karadağ şirket oturumunda 5.000 € vergi şartı yazımızda açtık. Körfez uyrukları için mülk yolunun neden fiilen kapandığını ise Suudi, BAE ve Katar vatandaşlarına mülk yolu kapalı yazımızda anlattık.

🇮🇹 İtalya Elective Residence: Gerçekten Yaşamak İsteyen Emekli İçin

İtalya'nın "Seçmeli İkamet" (Elective Residence) vizesi, düzenli pasif geliri olup İtalya'da çalışmadan yaşayacaklar için. Yıllık ~31.000 € pasif gelir (emeklilik, kira, temettü — uzaktan maaş kabul edilmez) + kendi adına konaklama (tapu veya 12 aylık kayıtlı kira) şart.

Bu vizede en çok yanlış anlaşılan nokta, çalışma yasağının kapsamı: yasak sadece İtalya'daki bir işi değil, yurt dışındaki bir müşteri veya işveren için internetten yapılan işi de kapsıyor. Serbest meslek, danışmanlık ve şirket faaliyeti de dahil; gelirin %100 pasif olması aranıyor. Ayrıca 31.000 € bir taban, garanti değil — konsolosluklar dosyanın toplam mali sürdürülebilirliğine bakarak daha yüksek gelir isteyebiliyor ve izin genelde birer yıllık verilip her yıl gelir ile konaklama yeniden kontrol edilerek yenileniyor (şartların dökümü).

Dikkat: İtalya bu listedeki en katı programlardan biridir. Üst üste 6 ay+ yokluk izni iptal eder, her yıl konaklama ve gelir yeniden kontrol edilir, yılda 183+ gün kalış vergi mukimliği (dünya çapında gelir beyanı) doğurur. Yani "kart al, park et" ürünü değil — gerçekten İtalya'da yaşayacak emekli/pasif gelirli için. Yunanistan'ın "kalmadan oturum"unun tam zıttı. (Hafifletici: İtalya'nın yeni HNWI için €200.000 sabit vergi ve Güney kasabalarına yerleşen emekliye %7 flat vergi rejimleri var — tutarların güncelliği için teyit gerek.) 183 gün eşiğinin nasıl sayıldığını ve çifte vergilendirme anlaşmasının nerede devreye girdiğini 183 gün kuralı ve vergi mukimliği yazımızda ayrıntılandırdık.

🇱🇹 Litvanya: Girişimci İçin AB+Schengen+Euro (Golden Visa Değil)

Litvanya AB + Schengen + Euro üyesi; ama klasik "mülkle oturum / golden visa" yoktur. Yol gerçek iş üzerinden: UAB şirketi (14.000–28.000 € öz sermaye + gerçek faaliyet), Startup Vizesi (Startup Lithuania onayıyla girişimci) veya nitelikli çalışan / AB Mavi Kartı. Saf pasif gelirli emekli için net bir program sunmaz.

Burada sık yapılan bir karışıklığı düzeltelim: 14.000–28.000 € rakamı UAB'nin kuruluş sermayesi değil, ikamet izni için aranan öz sermaye eşiğidir. Bir UAB'yi çok daha düşük bir sermayeyle (yasal asgari 1.000 €, dörtte biri kuruluşta ödenmiş) kurabilirsiniz; ama iş temelli ikamet izni için şirketin belirli bir öz sermayeye ulaşmış, en az altı aydır faal olması ve gerçek istihdam yaratması aranıyor. Startup Vizesi ise ayrı bir kulvar: 2+3 yıl yapısında veriliyor, devlet harcı 160 € (hızlandırılmış 320 €) ve geçim kanıtı olarak 2026 asgari ücreti üzerinden aylık tutar isteniyor (program karşılaştırması). Yani 14.000–28.000 € bandını "şirket kurma masrafı" değil, "ikamet için kanıtlamanız gereken yatırım büyüklüğü" olarak okuyun.

Dikkat: Litvanya çifte vatandaşlığa genelde izin vermez — 10 yıl sonra vatandaşlık için Türk/Körfez pasaportundan feragat gerekebilir. Gerçek bir iş kurup Baltık'ta AB üssü isteyen girişimci için mantıklı; pasif oturum arayan için değil. (Resida'nın Litvanya'da yerel hukuki desteği bulunmaktadır.)

Maliyet Karşılaştırması: Giriş + Yıllık İşletme (2026)

Rakamlar tahminidir; kesin tutar mülke, aileye ve güncel harçlara göre değişir. "Yıllık devam maliyeti" ikameti korumanın (yenileme, sigorta, muhasebe/vergi) yaklaşık yıllık yüküdür.

Kısa okuma: En düşük giriş maliyeti Bulgaristan ve Karadağ'da; en yüksek giriş Yunanistan Golden Visa'da (ama karşılığında büyük bir mülk varlığı edinirsiniz). Portekiz ve İspanya "yatırım yok ama düzenli gelir şart" grubunda. Karadağ'ın yıllık işletme yükü, 2026 vergi/prim testi nedeniyle beklenenden yüksektir.

Aile ile taşınıyorsanız bu tablo olduğu gibi çarpılmıyor — bazı kalemler kişi başı, bazıları hane başı hesaplanıyor. Dört kişilik bir ailenin gerçek toplamını 4 kişilik aile için Avrupa oturum maliyeti yazımızda ülke ülke çıkardık.

Karşılığında Ne Elde Edersiniz?

*Yunanistan'da vatandaşlık için 7 yılın yanında yılda 183+ gün fiili ikamet, B1 Yunanca ve kültür/tarih sınavı aranır; sadece mülk tutmak yetmez.

Özet: Paranızın karşılığında aldığınız asıl değer, yöntemin sizi hangi hızla birinci seviyeden (Schengen seyahat) ikinci seviyeye (AB vatandaşlığı, tam serbest dolaşım) taşıdığıdır. En hızlı vatandaşlık Hırvatistan (8 yıl, ama feragat şartıyla); en esnek "kalmadan oturum" Yunanistan; en ucuz giriş Bulgaristan; en hızlı/ucuz Plan-B Karadağ (ama Schengen değil).

Bir noktayı da netleştirelim: bu ülkelerden hiçbirinden oturum almak Türk vatandaşlığınızı etkilemez, askerlik yükümlülüğünüzü de kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Konunun ayrıntısını Avrupa oturumu, TC vatandaşlığı ve askerlik yazımızda ele aldık.

Aile Boyutu: Eş, Çocuk ve Anne-Baba

Tek başına başvuranlar için tablo yeterli, ama aileyle taşınan için üç ek soru belirleyici oluyor:

• Eşim çalışabilecek mi? Bu, yöntemden yönteme köklü biçimde değişiyor: İspanya NLV'de ana başvurucu bile çalışamazken, Portekiz D7'de ve Bulgaristan yollarında çalışma hakkı var. Ülke ülke karşılaştırmayı Avrupa oturumunda eşin çalışma izni yazımızda yaptık.
• Çocuğum devlet okuluna ücretsiz gidebilecek mi? Kısa cevap çoğu ülkede evet, ama dil desteği, kayıt tarihi ve ikamet belgesi şartları sonucu belirliyor: Avrupa'da çocuk devlet okuluna ücretsiz mi gidiyor?
• Anne-babamı yanıma alabilir miyim? En zor başlık bu; Portekiz'de 2 yıllık ikamet şartı geldikten sonra daha da zorlaştı. Ülke ülke kuralları Avrupa'da aile birleşimi: anne-baba getirme yazımızda topladık.

Durumuna Göre Hangisi? (Hızlı Karar Rehberi)

• Emekliyim, düşük bütçe, AB+Schengen istiyorum → 🇧🇬 Bulgaristan emekli vizesi.
• Pasif gelirim var, gerçekten Portekiz/İspanya'da yaşayacağım → 🇵🇹 Portekiz D7 veya 🇪🇸 İspanya NLV.
• Uzaktan çalışıyorum, vergi avantajı istiyorum → 🇪🇸 İspanya Dijital Göçebe (Beckham %24) veya 🇭🇷 Hırvatistan DNV.
• Yatırımcıyım, kalmadan Schengen esnekliği + AB'de mülk istiyorum → 🇬🇷 Yunanistan Golden Visa.
• En güçlü "tam paket" (AB+Schengen+Euro) hikâyesi → 🇭🇷 Hırvatistan.
• Gerçekten yaşayacak, pasif geliri olan emekli (İtalya sevdalısı) → 🇮🇹 İtalya Elective Residence.
• Baltık'ta gerçek iş/startup kurmak isteyen girişimci → 🇱🇹 Litvanya (Startup Vizesi / şirket).
• En düşük bütçe, hızlı Plan-B (Schengen şart değil) → 🇲🇪 Karadağ şirket yolu.

Kararın çıkış noktası çoğu zaman ülke değil, gelir tablonuz oluyor. Aylık gelirinize göre hangi kapıların açık, hangilerinin kapalı olduğunu gelir düzeyine göre Avrupa oturum seçenekleri yazımızda bir eşik tablosuna döktük.

Sık Sorulan Sorular

1. Oturum izni Schengen'de serbest dolaşım verir mi? Bir Schengen ülkesinden alınan oturum izni, diğer Schengen ülkelerine 180 günde 90 gün vizesiz seyahat hakkı verir; izni aldığınız ülkede ise süresiz kalabilirsiniz. Başka bir AB ülkesinde yaşama ve çalışma hakkı için ya AB vatandaşlığı ya da AB uzun dönem ikamet statüsü gerekir.

2. En ucuz AB + Schengen oturum yolu hangisi? Bulgaristan emekli vizesi ve ticari temsilcilik yolu, büyük yatırım gerektirmediği için en düşük maliyetli seçenektir (devlet maliyeti ~350–700 €). Emekli yolunda tek şart, yabancı emekli maaşınızın Bulgar asgari emekli maaşını geçmesi; bu eşik 1 Temmuz 2026'dan itibaren 347,51 €.

3. Kalmadan (fiziksel ikamet olmadan) oturum korunabilir mi? Yunanistan Golden Visa'sında evet — sadece mülkü elde tutmak yeter. Portekiz D7, İspanya NLV ve İtalya Elective Residence ise yıllık minimum kalış ister. Portekiz'de sınır kanunla belirlenmiş: 6 ay kesintisiz veya izin süresi boyunca 8 ay münferit yokluk, izni iptal ettirebilir.

4. Karadağ oturumu Schengen'de dolaşım sağlar mı? Hayır. Karadağ Schengen ve AB üyesi değildir (aday ülke); oturumu Schengen seyahati vermez. Para birimi olarak Euro kullanması bu durumu değiştirmez. Karadağ, ucuz ve hızlı bir ikamet/Plan-B ürünüdür.

5. İspanya Golden Visa hâlâ var mı? Hayır. Ley Orgánica 1/2025 ile Ley 14/2013'ün yatırımcı ikametini düzenleyen 63–67. maddeleri yürürlükten kaldırıldı ve program 3 Nisan 2025 itibarıyla yeni başvurulara kapandı. Daha önce verilmiş izinler geçiş hükümleriyle korunuyor. İspanya artık gelir bazlı NLV ve dijital göçebe vizesi sunuyor.

6. Portekiz'de gerçekten 10 yıl beklemek gerekiyor mu? Vatandaşlık için evet: Lei Orgânica n.º 1/2026 ile AB dışı vatandaşlar için süre 5 yıldan 10 yıla çıktı (AB ve CPLP vatandaşları için 7 yıl). Ama kalıcı ikamet hâlâ 5 yıl ve 5. yıldan sonra yokluk sınırları çok daha esnek hâle geliyor. Yani "AB'de yerleşik olmak" ile "AB pasaportu almak" artık iki ayrı takvim.

7. Hırvatistan dijital göçebe vizesi neden "geçiş ürünü"? Çünkü izin en fazla 18 ay için veriliyor ve yenilenemiyor. Ayrıca gelir eşiği ortalama maaşa endeksli olduğu için her yıl yükseliyor — 2026'da aylık 3.622,50 €. Hırvatistan'da kalıcı ikamete ve 8 yıllık vatandaşlık sayacına ilerlemek isteyenlerin şirket yoluna geçmesi gerekiyor.

8. Yunanistan'da 250.000 € ile hâlâ Golden Visa alınabiliyor mu? Yalnızca iki özel durumda: ticari bir binanın konuta dönüştürülmesi veya tescilli/tarihi bir binanın restorasyonu. Standart konut alımında eşik 400.000 €, prim bölgelerde (Attika, Selanik, Mikonos, Santorini ve nüfusu 3.100'ü aşan adalar) 800.000 €. Her üç kademede de mülkün tek parça ve en az 120 m² olması gerekiyor.

Kaynaklar

Yunanistan

• Yunanistan Göç ve İltica Bakanlığı — yatırımcı ikamet izni (Golden Visa) resmi sayfası
• 5100/2024 sayılı kanunun getirdiği kademeli eşikler, tek mülk kuralı ve kısa dönem kiralama yasağı
• 2026 bölge eşikleri, 120 m² kuralı ve tek tapu (KAEK) şartının dökümü
• Üçüncü ülke vatandaşları için Yunan vatandaşlığı: 7 yıl, B1 Yunanca ve P.E.G.P. sınavı

Portekiz

• 2026 asgari ücretinin 920 €'ya yükseltilmesi (Decreto-Lei n.º 139/2025) — D7 eşiklerinin dayanağı
• Lei n.º 23/2007, madde 85 — ikamet izninin iptali: 6 ay kesintisiz / 8 ay münferit yokluk
• Lei Orgânica n.º 1/2026 — vatandaşlıkta ikamet süresinin 10 yıla çıkması (19 Mayıs 2026)
• Lei n.º 61/2025 — aile birleşiminde 2 yıl ikamet şartı ve uzayan AIMA karar süreleri
• AIMA 2026 harç tarifesi (1 Mart 2026'dan geçerli): 133 € + 307,20 €, kalıcı ikamet 351,10 €

İspanya

• BOE — Ley Orgánica 1/2025: Ley 14/2013'ün yatırımcı maddelerini yürürlükten kaldıran kanun, yürürlük 3 Nisan 2025
• İspanya Başkonsolosluğu — Non-Lucrative Visa: %400 IPREM şartı ve uzaktan çalışma dahil tam çalışma yasağı
• İspanya dijital göçebe vizesi 2026: aylık 2.849 € eşiği, aile ek oranları ve Beckham rejimi

Bulgaristan

• Avrupa Merkez Bankası — Bulgaristan'ın 1 Ocak 2026'da Euro Bölgesi'ne katılımı
• Bulgaristan Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı — asgari emekli maaşının 1 Temmuz'dan itibaren 347,51 €'ya yükselmesi
• Ticari Temsilcilik (TRO) yolu: 2 yıllık şirket şartı, üç temsilci sınırı, 5 yıl / 30 ay kuralı

Hırvatistan

• Hırvatistan İçişleri Bakanlığı — dijital göçebe geçici ikameti: 3.622,50 €/ay, azami 18 ay
• Invest Croatia — d.o.o. kuruluşu: 2.500 € asgari sermaye ve kuruluş adımları
• Hırvat vatandaşlığı: 8 yıl kesintisiz ikamet ve önceki vatandaşlıktan çıkma şartı

İtalya, Litvanya, Karadağ

• İtalya Elective Residence Vizesi: ~31.000 € pasif gelir, uzaktan çalışma yasağı, yıllık yenileme
• Litvanya Startup Vizesi ve iş temelli ikamet: öz sermaye eşikleri, 2+3 yıl yapısı, harçlar
• Karadağ — mülk yoluyla ikamet: 17 Ocak 2026'dan itibaren 150.000 € vergi takdir değeri şartı

Doğru ülke ve yöntem, tamamen sizin profilinize (bütçe, gelir tipi, yaşama niyeti, vatandaşlık hedefi) bağlıdır. Resida Global, ülke seçiminden başvuru dosyasına kadar tüm süreci baştan sona yönetir.

📞 +90 532 395 99 25 (WhatsApp / Ara — Ücretsiz Danışma) · 🌍 residaglobal.com